İbn-i Haldun Kimdir? Hayatı ve Eserler

 İbn-i Haldun’un hayatı ve kitapları, İslam tarihinde de merak edilen hususlar arasında yer almaktadır. Tarihçi, sosyolog ve tarih felsefesinin kurucusu olarak bilinen İbn-i Haldun, 27 Mayıs 1332 yılında Kahire’de dünyaya gelmiş, 19 Mart 1406 tarihinde Kahire’de yaşamını sonlandırmıştır. Yaşarken kaleme aldığı otobiyografisinde, “ve bizim ecdadımız, Hadramutlu Yemen Araplarından, Arapların en tanınmış, en saygınlarından olan Vail bin Hacer’den gelmektedir.” demiştir. İbn-i Haldun yaşamı ve eserleri hakkında merak edilen tüm detaylı bilgilere yazımızdan ulaşabilirsiniz.

İbn-i Haldun Yaşamı 

İbn-i Haldun hayatı, ilime adanmış bir yaşamla geçmiştir. Tam adı Ebu Zeyd Abdurrahman İbn-i Haldun el Hadrami ya da Abdurrahman b. Muhammed b. Ebu Bekr Muhammed b. Hasan’dır. Mısır’da yaşadığı dönemde Maliki başkanlığı yaptığı için Veliyüddin lakabını alan İbn-i Haldun, ayrıca ailesi Yemen’in Hadramut ilinden olduğu için de Hadrami olarak da bilinmektedir. Hayatının önemli bir bölümünü Mağrip’te geçirdiği için Mağribi lakabıyla da anılmaktadır. 

Ailesinin yüksek konumu sayesinde Tunus’taki en iyi öğretmenlerden Kur’an, Arap dilbilimi, Hadis ve Fıkıh eğitimleri almıştır. Şatibiye ve Raiyye kasidelerini ezberlemiş ve kendi anlatımına göre 21 defa yedi kırat üzerine Kuran’ı hatmetmiştir.Hem akli hem de nakli bilimlerde kendini geliştiren İbn-i Haldun filozof el Abili’den matematik, mantık ve felsefe eğitimi almıştır. 17 yaşına geldiğinde üç kıtayı etkisi altına alan Büyük Veba Salgınında ailesini kaybetmiştir. 

İbn-i Haldun Eserleri

İbn-i Haldun’un kitapları sadece İslam aleminde değil Hıristiyan aleminde de yoğun ilgi görmektedir. İbn-i Haldun’un en çok bilinen eserleri şunlardır:

-Kitabu’l İber

-Mukaddime

-Lubab’ul Muhassal

-Şifau*s Sail 

-Et-Tarif bi İbn-i Haldun

-Kaside-i Bürde şerhi

-İbn Rüşd Felsefesi Hakkında Bir Risale

-Kitab el-Mantık 

-Kitab el-Hisab

-Şiire Dair Bir Risale 

-Marakeş Sultanına Yazılan Bir Risale 

İbn-i Haldun hayatı boyunca ve öldükten sonra çeşitli yazarlar tarafından siyasal bilimlerin ve sosyolojinin kurucusu olarak gösterilmiştir. Hitti’ye göre İbn-i Haldun, İslam tarihinin gelmiş geçmiş en büyük felsefecisidir.

İbn-i Haldun Özdeyişleri

İbn-i Haldun’un söylediği özdeyişler günümüzde hala büyük önem taşımaktadır. Sosyolog ve tarih felsefesinin kurucusu İbn-i Haldun tarafından kaydedilen özdeyişlerden bazıları şunlardır:

Merhamet, masum olduğu için her kalbe misafir olmaz.

Adaletsizlik medeniyeti mahveder.

Devletler de tıpkı insanlar gibi doğar, büyür, yaşlanır ve ölürler.

Peygamberler bile, başkalarını yenmek için kendileri gibi düşünen yol arkadaşları bulmak zorundadır. 

Öğretmenler, bilim sahibi olma yolunda öğrencilerine kitaplarını ezberletirler. Fakat tartışmalarla ve münazaralarla, konuları ve sorunları zihinde yerleştirme suretiyle kestirilebileceğini unuturlar.

İnsanı açlık öldürmez, alıştığı tokluk öldürür.

İbn-i Haldun’un yaşamı ve eserleri kadar dikkat çeken özdeyişlerinden öne çıkanlar da bu şekilde kayıtlara geçmiştir. 

Yorum Gönderme

0 Yorumlar